swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

Starachowice - cmentarz żydowski

Poprawiony: czwartek, 05 grudnia 2013 16:17 Wpisany przez Karol Wójcik czwartek, 05 grudnia 2013 15:13

Żydzi zaczęli osiedlać się w Starachowicach (a dokładnie w Wierzbniku – dziś dzielnicy miasta) w XIX w. i wtedy też założono cmentarz. Najstarsza odnaleziona macewa stoi na grobie Lei córki Aharona, zm. w 1872 r., ale za datę założenia cmentarza powszechnie przyjmuje się rok 1891 (prawdopodobnie wtedy nastąpiło uregulowanie prawnego stanu działki).

We wrześniu 1939 r. Wierzbnik był gettem, w którym prócz miejscowej ludności umieszczono Żydów z Łodzi i Płocka. W 1942 r. grupa Żydów została przeniesiona do pobliskiego obozu pracy, pozostałych przetransportowano do Treblinki. W 1944 r. zlikwidowano obóz pracy – większość więźniów wywieziono do obozu Auschwitz-Birkenau. Prawdopodobnie na cmentarzu pochowano także zwłoki kilku osób, zabitych w Starachowicach podczas antysemickich wystąpień latem 1945 r.

Zobacz galerię zdjęć starachowickiego kirkutu

Cmentarz ma powierzchnię 0,4 ha i mieści się pośrodku osiedla domków jednorodzinnych, w kwadracie ograniczonym ulicami: Bieszczadzką, Kombatantów, Podhalańską i Łysogórską. Zachowane nagrobki (blisko 500) pogrupowane są w kwatery żeńskie i męskie. Wyraźny jest rzędowy układ pochówków, a lica macew zwrócone są na południowy zachód. Teren jest ogrodzony, brama jest zamknięta na kłódkę, ale dna teren kirkutu dostać można się przez dziurę  za najwyższym przęsłem (na lewo od bramy).

Opracowano na podstawie:

• B. Krakowiak, M. Skrzypczyński, B. Włodarczyk, Góry Świętokrzyskie oraz Sandomierz, Pascal 2001 r.

• www.kirkuty.xip.pl/

• Wikipedia