22 czerwca 2014 r. - Wianki popłynęły Nidą, czyli Świętojanki w Tokarni
Wpisany przez Krzysztof Żołądek
niedziela, 22 czerwca 2014 20:36
Wyplatanie wianków i rzucanie ich na wodę, poszukiwania kwiatu paproci oraz skoki przez ogień - takie atrakcje związane z nocą świętojańską przygotowano dla odwiedzających Park Etnograficzny w Tokarni. Nie zabrakło także występów - na scenie kilkukrotnie prezentowała się Kapela Świętokrzyska.
Niedzielny piknik rodzinny pod nazwą "Powitanie lata. Wieczór świętojański" był okazją do przypomnienia dawnych tradycji związanych z popularną we wsiach Nocą Kupały, zwanej często "kupalnocką" lub "nocą świętego Jana". Przed laty w najkrótszą noc w roku rozpalano stosy sobótkowe, przy których panny plotły wianki i rzucały je na wodę pobliskiej rzeki. W tej roli w skansenie w Tokarni wystąpiły panie z Koła Gospodyń Wiejskich "Sukowianki znad Lubrzanki", które nie tylko raczyły zwiedzających lokalnymi specjałami kulinarnymi, ale przewodziły też w świętojańskim orszaku, który sprzed sceny ruszył nad brzegi Nidy. Tam wianki wrzucone zostały w nurt, a przy rozpalonym ogniu panny, dziewice i wszystkie zebrane postanowiły oddać się tańcom i skokom przez płomienie. Przy ogniu, który rozpalono jak za dawnych czasów krzesiwem, nie zabrakło tradycyjnego palenia ziół i głośnego odśpiewania pieśni "Wiła wianki", do której przygrywała Kapela Świętokrzyska.
Podczas pikniku nie zabrakło konkursów dla odwiedzających tego dnia
Park Etnograficzny w Tokarni. Dla najmłodszych przygotowano zabawę terenową polegającą na odszukaniu kwiatu paproci. Dla starszych zaplanowano konkursy sprawnościowe - m.in. na najlepszego drwala. Sporo chętnych zgromadził też konkurs z wiedzy o Nocy Świętojańskiej, a na smakoszy czekały świeżo wypieczone przez "Sukowianki znad Lubrzanki" podpłomyki.
Impreza była poza tym okazją do zapoznania się z zastosowaniem ziół, o czym opowiadali etnografowie Muzeum Wsi Kieleckiej. Nie unikali też opowieści o dawnym magicznym działaniu przeróżnych wywarów i ziołolecznictwie, które było najprostszą metodą wychodzenia z chorób.
Noc Świętojańska (zwana także "kupalnocką" lub "sobótką") swoimi korzeniami sięga czasów przedchrześcijańskich. Było to święto związane z letnim przesileniem słońca, obchodzone w najkrótszą noc w roku przypadającą z 21 na 22 czerwca. Wtedy to zaczyna się czas przewagi światła. "Sobótka" to święto poświęcone przede wszystkim żywiołom wody i ognia, które w wierzeniach przedchrześcijańskich oraz chrześcijańskich mają moc magiczną, wręcz oczyszczającą. To także, w tradycji przedchrześcijańskiej, święto ku czci słońca i księżyca – symboli płodności.